Wordt Zwolle de eerste gemeente met een rechtstreeks gekozen burgemeester?

Nee. Echt niet. Geen enkele kans. Zelfs niet nu de deur naar een gekozen opvolger van Henk Jan Meijer in september 2019 op een kier staat, want in de Zwolse gemeenteraad zit slechts één partij te wachten op een direct gekozen burgervader. 66 punten voor het juiste antwoord.

 

Wie kiest: burger of gemeenteraad?

De kwestie is actueel omdat de Tweede Kamer vorige week een grondwetswijziging aannam waardoor het kiezen van de burgemeester door verkiezingen in de toekomst een reële mogelijk is. Alleen de Eerste Kamer moet zijn fiat nog geven. Maar zelfs daarna is het nog de vraag hoe die wijziging in de praktijk uitpakt. Het zou namelijk ook best kunnen dat de burgemeester niet rechtstreeks door de burger, maar door de gemeenteraad wordt gekozen.

De reacties op een rijtje

Een rondje langs de velden leert dat de overgrote meerderheid van de partijen wel wil dat de burgemeester door de gemeenteraad wordt benoemd – iets wat in de praktijk eigenlijk al gebeurt – maar niet door de burger. De reacties op een rijtje:
Thom van Campen, VVD:

thomvancampen

“Persoonlijke kwestie, maar zelf ben ik tegen. De burgemeester heeft een speciale rol in het gemeentelijk bestuur. Hij is zowel voorzitter van Raad als College. Dat vraagt een vergaande onafhankelijkheid en politieke bescheidenheid. Die politieke bescheidenheid is geborgd in het systeem omdat niet hij, maar de gemeenteraad als direct gekozen volksvertegenwoordiging het hoogste orgaan van de gemeente is. We hebben de macht dus verspreid. Als je de burgemeester direct laat kiezen door de bevolking vergroot dat zijn politieke positie, doet dat af aan zijn onafhankelijke rol in het stelsel en schakel je de gemeenteraad op gelijke voet met de burgemeester als rijksfunctionaris. Als groot voorstander van de representatieve democratie vind ik dat dat democratische mandaat bij de gemeenteraad en niet bij een burgemeester moet liggen. Voorlopig heb ik hier van voorstanders nog geen goede repliek gehoord op deze argumenten.

Gerdien Rots, ChristenUnie:

gerdienrots

“De gemeenteraad kiest namens de Zwollenaren de nieuwe burgemeester. Zo is het nu geregeld en daar staat de CU achter. Wat ons betreft betrekken we inwoners daar zeker bij (bv opstellen functieprofiel, wat vinden Zwollenaren belangrijke kwaliteiten waarover de volgende burgemeester moet beschikken). Aan een rechtstreeks gekozen burgemeester kleven te veel nadelen: als voorzitter van het college van B&W moet de burgemeester boven de partijen staan en zich bij een meningsverschil met de wethouders niet kunnen beroepen op kiezersmandaat. Ook als voorzitter van de duale gemeenteraad is het wenselijk dat de burgemeester onafhankelijk is.”

Brammert Geerling, SP:

brammertgeerling

“In het kort: Wij zien graag dat de gemeenteraad de burgemeester kiest. Dan wel zonder Haagse en provinciale bemoeienis en met veel meer transparantie dan in het huidige systeem. Een directe verkiezing zorgt voor te hoge verwachtingen (de burgemeester heeft niet zo veel te zeggen) of juist teveel macht ten opzichte van de gekozen gemeenteraad. Dat gaat geheid botsen en dat komt het bestuur en de verwachtingen vd kiezer niet ten goede.”

Patrick Rijke, GroenLinks:

patrick rijke2

“GroenLinks vindt dat de burgemeester door de gemeenteraad kan worden gekozen. Die vertegenwoordigt immers de inwoners. Indirect een gekozen burgemeester dus.
In de praktijk gaat dat nu eigenlijk al zo: de regering benoemt feitelijk altijd de burgemeester die de raad als eerste voordraagt.”

William Dogger, Swollwacht:

william dogger

“Daar hebben wij als lokale partij (nog) geen standpunt over ingenomen.”

Patty Wolthof, PvdA:

patty wolthof

“PvdA Zwolle is voorstander van een door de gemeenteraad voorgedragen burgemeester. Dus niet van een direct gekozen burgemeester.”

Martijn van der Veen, CDA:

martijnvanderveen

“In het kort: wij zijn voor een door de gemeenteraad gekozen burgemeester, zoals het nu ook al is. Er zijn uiteraard meer inhoudelijke redenen voor te geven.”

Jan Brink. D66:

jan brink

“Als die mogelijkheid er is willen wij de burgemeester kiezen.”

Hoe wordt de burgemeester nu benoemd:

De benoeming van de burgemeester is geregeld in artikel 131 van de Grondwet i. Bij benoeming van een nieuwe burgemeester draagt de raad twee kandidaten voor aan de minister van Binnenlandse Zaken i op basis van een advies van een vertrouwenscommissie uit de raad (in uitzonderingsgeval mag één kandidaat worden voorgedragen). In principe volgt de minister de voordracht. Een burgemeester wordt voor zes jaar benoemd, na zes jaar is telkens weer herbenoeming mogelijk.

Er is kritiek van politieke en maatschappelijke kringen kritiek op de Kroonbenoeming. Deze kringen pleiten voor een gekozen burgemeester. De belangrijkste argumenten hiervoor zijn democratische legitimiteit en een beoogde sterkere positie voor de burgemeester.

Bron: Parlement.com

De burgemeester moet gekozen worden door:
Lees ook:
Wat wordt hét verkiezingsitem van GR18?
Alexander Pechtold is discussie over koopzondag in Zwolle ook zat

 

1 Trackback / Pingback

  1. Burgemeester Meijer: eerst verkiezingen daarna wellicht Eerste Kamer – Zwolitico

Leave a Reply